Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Qarshi filialida yurak-qon tomir tizimi hamda boshqa ichki a’zolar faoliyatini chuqur o‘rganish, kasalliklarni erta aniqlash, tashxisni aniqlashtirish va davolash samaradorligini baholash maqsadida zamonaviy funksional va instrumental diagnostika xizmatlari ko‘rsatiladi.
Funksional diagnostika xizmati yurak faoliyatidagi turli patologik o‘zgarishlarni aniqlash, yurak mushagining qisqarish qobiliyatini baholash, jismoniy yuklamaga yurak-qon tomir tizimining javob reaksiyasini o‘rganish hamda kasalliklarning kechishini dinamik kuzatishda muhim ahamiyatga ega.
Xizmat doirasida quyidagi diagnostik tekshiruvlar amalga oshiriladi:
1. Elektrokardiografiya (EKG)
Elektrokardiografiya — yurakning elektr faolligini maxsus apparat yordamida grafik ko‘rinishda qayd etish usuli. Ushbu tekshiruv yurak ritmi, yurak urish chastotasi va elektr impulslarining o‘tkazilishini baholash imkonini beradi.
EKG yordamida:
- yurak ritmi va o‘tkazuvchanligi buzilishlari;
- yurak mushagida ishemiya belgilari;
- yurak bo‘limlarining gipertrofiyasi;
- miokard infarkti bilan bog‘liq o‘zgarishlar aniqlanadi.
2. Exokardiografiya (ExoKG)
Exokardiografiya — ultratovush to‘lqinlari yordamida yurakning anatomik tuzilishi va funksional holatini o‘rganish usuli. Ushbu tekshiruv yurak bo‘shliqlari, klapanlari, miokard faoliyati va qon oqimini baholash imkonini beradi.
ExoKG yordamida:
- yurak bo‘shliqlarining o‘lchamlari va hajmini aniqlash;
- yurak mushagining qisqarish faoliyatini baholash;
- yurakning nasos funksiyasini, jumladan, chiqarish fraksiyasini aniqlash;
- yurak klapanlaridagi nuqson va patologik o‘zgarishlarni aniqlash;
- yurak devorlari harakatidagi buzilishlarni baholash;
- perikard bo‘shlig‘ida suyuqlik mavjudligini aniqlash;
- yurakning tug‘ma va orttirilgan nuqsonlarini tashxislash mumkin.
Exokardiografiya yurak-qon tomir kasalliklarini tashxislash, davolash taktikasini belgilash va davolash natijalarini nazorat qilishda muhim o‘rin tutadi.
3. Xolter monitoringi (sutkalik EKG monitoringi)
Xolter monitoringi — maxsus portativ qurilma yordamida yurakning elektr faolligini 24 soat yoki undan ortiq vaqt davomida uzluksiz qayd etish usuli.
Ushbu tekshiruv oddiy EKGda aniqlanmasligi mumkin bo‘lgan, vaqti-vaqti bilan yuzaga keladigan yurak ritmi buzilishlarini aniqlash imkonini beradi.
Xolter monitoringi yordamida:
- turli xil yurak aritmiyalarini aniqlash;
- yurak urish tezligining ortishi yoki kamayishini baholash;
- ekstrasistoliyalarni qayd etish;
- vaqtinchalik ishemik o‘zgarishlarni aniqlash;
- yurak urishi, bosh aylanishi va hushdan ketish holatlarining yurak faoliyati bilan bog‘liqligini baholash;
- yurak ritmiga ta’sir qiluvchi davolash vositalari samaradorligini nazorat qilish mumkin.
4. Veloergometriya (VEM)
Veloergometriya — maxsus velotrenajyor yordamida bemorga bosqichma-bosqich jismoniy yuklama berish orqali yurak-qon tomir tizimining funksional imkoniyatlarini baholash usuli.
Tekshiruv davomida EKG, arterial qon bosimi va yurak urish chastotasi nazorat qilinadi.
VEM yordamida:
- jismoniy yuklama vaqtida yurak faoliyatini baholash;
- yashirin kechuvchi miokard ishemiyasi belgilarini aniqlash;
- yurak ritmi buzilishlarini aniqlash;
- bemorning jismoniy yuklamaga chidamliligini baholash;
- davolash samaradorligini va funksional imkoniyatlarning o‘zgarishini kuzatish mumkin.
Tekshiruv shifokor nazorati ostida, bemorning klinik holati va xavfsizlik mezonlari hisobga olingan holda amalga oshiriladi.
5. Tredmil-test (Treadmill test)
Tredmil-test — maxsus harakatlanuvchi yugurish yo‘lakchasida bemorga bosqichma-bosqich jismoniy yuklama berish orqali yurak-qon tomir tizimining funksional holatini o‘rganish usuli.
Tekshiruv davomida yurakning elektr faolligi (EKG), yurak urish chastotasi va arterial qon bosimi muntazam kuzatib boriladi.
Tredmil-test yordamida:
- yurakning jismoniy yuklamaga moslashish qobiliyatini baholash;
- koronar qon aylanishi yetishmovchiligi va miokard ishemiyasi belgilarini aniqlash;
- jismoniy zo‘riqish vaqtida yuzaga keladigan aritmiyalarni qayd etish;
- bemorning jismoniy ish qobiliyatini aniqlash;
- yurak-qon tomir kasalliklari bilan bog‘liq funksional cheklovlarni baholash mumkin.
6. Rentgenografiya
Rentgenografiya — rentgen nurlari yordamida ichki a’zolar va anatomik tuzilmalarning tasvirini olish orqali ularning holatini baholash usuli.
Ko‘krak qafasi rentgenografiyasi yordamida:
- o‘pka to‘qimalarining holatini baholash;
- o‘pkadagi yallig‘lanish jarayonlarini aniqlash;
- yurak soyasining o‘lchami va konfiguratsiyasini baholash;
- o‘pka qon aylanishidagi dimlanish belgilarini aniqlash;
- plevra bo‘shlig‘idagi patologik o‘zgarishlarni aniqlash mumkin.
7. Ezofagogastroduodenoskopiya (EGDFS)
Ezofagogastroduodenoskopiya — maxsus optik endoskopik uskuna yordamida qizilo‘ngach, oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichakning ichki shilliq qavatini bevosita ko‘zdan kechirish usuli.
EGDFS yordamida:
- gastrit va gastroduodenitni aniqlash;
- oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yaralarini tashxislash;
- eroziya va yallig‘lanish jarayonlarini aniqlash;
- oshqozon-ichak tizimidagi qon ketish manbalarini aniqlash;
- polip va boshqa patologik hosilalarni aniqlash;
- zarur hollarda biopsiya uchun to‘qima namunalarini olish mumkin.
Diagnostika xizmatining ahamiyati
Funksional va instrumental diagnostika tekshiruvlari yurak-qon tomir kasalliklarini erta bosqichda aniqlash, bemorning yurak faoliyatini har tomonlama baholash, kasallik asoratlarining oldini olish va davolash samaradorligini nazorat qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Filialda amalga oshiriladigan diagnostik tekshiruvlar shifokorlarga bemorning klinik holatini chuqur tahlil qilish, aniq tashxis qo‘yish va zamonaviy tibbiyot talablariga muvofiq individual davolash rejasini ishlab chiqish imkonini beradi.
Asosiy maqsad — zamonaviy diagnostika usullari yordamida kasalliklarni o‘z vaqtida aniqlash, sifatli tibbiy xizmat ko‘rsatish va bemorlar salomatligini asrashdir.
